Skip links

#97 Wijzer in geldzaken?

Deze week lanceerde de overheid SiC: Slimmer in Crypto. Het is een initiatief van het ministerie van Financiën om (vooral) jongeren bewust te maken van de risico’s van cryptomunten.

Kloppen de adviezen? Helpt het? Je leest er alles over in deze Bitcoin Focus. We sluiten af met nog wat andere nieuwtjes.

Ben je benieuwd hoe het gaat met de aangekondigde bitcoinadoptie in Honduras? We hebben er een mooi premium-artikel over!

Bitcoin kopen? Zorg dat je weet wat je koopt. Neem een paar van de adviezen van SiC over ;-). Bitcoin Focus is geen beleggingsadvies.

Slimmer in Crypto en meer

  • Wat is het?
  • Intrinsieke waarde
  • Bitcoin is niet CRYPTO
  • Schommelingen in waarde
  • Ook goede tips voor veiligheid
  • Kopen kan niet risicovrij? Wat?
  • Gedachten en conclusie
  • Een bitcoinkaart

Over de campagne

De campagne richt zich op jongeren van 13 tot 25 jaar. Het grootste probleem dat minister Kaag (Financiën) ziet is dat deze doelgroep het mikpunt is van allerlei influencers.

De minister zegt: “financiële influencers zijn lang niet altijd neutraal en transparant“. En dat is waar. Jongeren worden gek gemaakt met allerlei beloftes op winst.

In de basis ben ik het dus eens met een campagne om jongeren beter te informeren. Het ministerie gaat dit doen door een site, video’s op YouTube, Snapchat en Twitch. Ook werken ze samen met FunX, dat ik vooral ken van de radiozender met hiphop – en r&b-muziek.

Al met al een flink brede campagne dus, met het duidelijke doel om jongeren te waarschuwen. Laten we eens zien hoe goed de adviezen zijn!

“Achter een Bitcoin zit ‘niets'”

In het persbericht staat: [De] waarde [van cryptomunten] wordt niet gedekt door een onderliggende waarde en de koers kan behoorlijk fluctueren.

Grappig genoeg staat op de site juist dat sommigen wél gedekt worden: de stablecoins. Als we verder zoeken zien we wat ze bedoelen: de koers hangt volledig af van vraag en aanbod.

Wat ik dan meteen denk: de euro is óók niet gedekt. Ooit wel: toen lag er goud in de kluis voor elke euro (of dollar), maar dat is al tientallen jaren niet meer zo. Het is als je het afpelt eigenlijk allemaal geloof in een munt, of het nou de euro of bitcoin is.

Achter een Bitcoin zit ‘niets’ zeggen ze. Dat vind ik ook wat kort door de bocht: er draaien vele machines die het netwerk veilig houden. Hele teams ontwikkelaars maken de munt beter en veiliger.

Hoewel ik dit argument snap, vind ik het niet een sterke, vooral omdat we momenteel geen gedekt geld hebben!

Bitcoin op de hoop van de andere zooi

Als ik de term “crypto” zie, krijg ik al jeuk. Ze bedoelen cryptomunten, niet cryptografie (zie ook dit shirt). Die strijd gaan we niet meer winnen, “crypto” zal vermoedelijk altijd “allerlei cryptomuntjes” betekenen.

Schrijf je in voor de preview nieuwsbrief!

Een stukje framing dus, en bitcoin gaat helaas op dezelfde hoop mee. Ik vind het belangrijk om onderscheid te maken. Want de grote hoop bestaat voor 99%+ uit absolute zooi.

De site maakt dit onderscheid niet. Door álles (dus zowel bitcoin als de troepmunten) crypto te noemen krijgt bitcoin een slechter imago.

Ik zie bitcoin als de meest belangrijke uitvinding van dit millennium. Geld dat los staat van de staat/overheid. Wat maakt bitcoin anders dan euro’s, en anders dan de andere crypto’s?

  • Er is geen oprichter: de persoon (of groep) achter het pseudoniem Satoshi Nakamoto is niet bekend. Dat betekent dat er niet een centrale partij is aan te spreken om bitcoin te stoppen, te veranderen, of transacties te veranderen.
  • Door de implementatie en het gebruik van Proof of Work is bitcoin decentraal, terwijl veel altcoins draaien op één of een paar centrale machines.
  • Netwerkeffect en Lindy-effect: hoe meer mensen meedoen, hoe nuttiger het protocol wordt. Als voorbeeld: als ik de enige op de wereld ben met een telefoon heeft de telefoon geen nut. Als jij er ook eentje hebt, kunnen we elkaar bellen. Als er 10 mensen een telefoon hebben dan groeit het aantal verbindingen nog veel sneller.
    Hetzelfde geldt voor bitcoin: het wordt veel gebruikt en geaccepteerd, dat maakt het nuttig.
    Daarnaast is er het Lindy-effect: hoe langer iets bestaat, hoe kleiner de kans dat het zal verdwijnen.
  • Bitcoin heeft de eigenschappen van geld. Zo goed als alle andere crypto’s missen één of meer van deze eigenschappen: schaarste, onverslijtbaar, makkelijk te verplaatsen, opdeelbaar, waardevast*, onvervalsbaar, homogeen en censuurbestendig.

Waardevast? Zie het volgende stuk.

Verder lezen waarom bitcoin anders is dan crypto? Hier nog een artikel.

Waardevast? Niet echt!

Wijzer in Crypto zegt: de waarde van de bitcoin en vergelijkbare munten schommelt sterk.

En dat klopt, zeker op de korte termijn. We kunnen er lang of kort over praten, maar het kan per maand nogal verschillen hoe veel euro je krijgt voor je bitcoin (en andersom natuurlijk).

Als je eind vorig jaar meer dan 50 duizend euro neertelde per bitcoin, en ze nu net meer dan €20.000 waard zijn dan voelt dat best zuur. Maar als je gisteren kocht voor €19.250, dan heb je vandaag opeens 6% winst.

Ik hou niet van korte termijn investeren. De AFM en DNB maken hier een terecht punt: noem het niet beleggen maar speculeren. Ik denk dat ze dan vooral doelen om de enorme hypes, het snelle geld verdienen wat de influencers proberen te promoten.

Ik vind het zelf compleet logisch dat de waarde nogal schommelt, het is nog maar een kleine markt. Ik zie voor mij dat bitcoin veel stabieler wordt als een significanter percentage van de waarde van beleggingen ‘in’ bitcoin zit. Dit probleem gaat zich dus vanzelf oplossen, als bitcoin groter wordt, denk ik.

Maar munten blijven altijd íets volatiel: zelfs mega-munten als de euro kunnen flink in waarde dalen, ook al zijn ze extreem groot…

7 goede (!) tips

De site geeft ook zeven tips. In het kort, en in mijn eigen woorden:

  1. Lees en leer: kijk verder dan social media. Hier gaat het (denk ik) het meest mis: mensen kopen allerlei zooi, puur op basis van posts op social media: “MUNT FLOKIDOGEULTRAMUNT GAAT +10.000%!!!!”. Ze denken dan niet verder. Ook ik blijf het zeggen: zorg dat je snapt wat je koopt. En ik denk dat als je de munten écht snapt dat je alleen bitcoin wil als geld.
  2. Weet wat je koopt: er zijn veel scams. Lijkt een beetje op het vorige punt. Jammer: er wordt gedaan alsof er altcoins (kunnen) zijn die ook goed zijn. Tja, iedereen heeft andere standaarden voor geld, denken we dan maar.
  3. Investeer alleen met geld dat je over hebt. Ben ik het grotendeels mee eens, voor de meeste beginners. Zelf investeer ik alleen geld dat ik wil houden. De rest hou ik niet in ieder geval niet in euro’s. Ik ben zelf meer dan 90% belegd in bitcoin (daarnaast nog aandelen en wat euro’s). Dat is niet voor iedereen een goed idee, maar voelt voor mij het beste. Nibud heeft overigens een bufferberekenaar om te weten hoe veel geld je moet aanhouden.
  4. Te mooi om waar te zijn. Te mooi verhaal? Dan is dat het waarschijnlijk ook. Veel munten pompen snel omhoog maar crashen dan net zo hard. En daarna is het dan ook klaar…
  5. Finfluencers hebben het vaak fout. Yep. En ze worden betaald om te promoten. Vertrouw niemand die zegt dat je iets moet kopen. Wij (Bitcoin Focus) zullen je nooit zeggen dat je iets moet kopen, we vinden dat dat jouw eigen (geïnformeerde) keuze moet zijn!
  6. Pump en dump gaat vaak mis. Dit geldt weer voor de altcoins: kleine muntjes die door een paar mensen worden gepompt tot honderden procenten winst. Maar de sukkels zonder de inside info (jij en ik) kunnen er flink aan verliezen.
  7. Beveilig je account. Spreekt voor zich. Genoeg verhalen van mensen die hun munten op exchanges hielden (zonder goed wachtwoord) en ze verloren! Bewaar ze niet op exchanges, zou ik zeggen. En als je dat dan tóch doet, zet er dan een goed wachtwoord op en bid elke avond dat de exchange of een hacker er niet vandoor gaat met je geld.

Op btcwiki geven we deze tips al langer.

“Er is eigenlijk geen enkele plek waar je risicovrij crypto’s kunt kopen”

De site laat je denken dat aankopen alleen veilig zijn als er overheidsregels en – bescherming is.

In paragraaf één zeggen ze: “[Er zijn] geen regels om jou te beschermen”.

In paragraaf twee: “Crypto exchanges en aanbieders van wallets moeten in Nederland overigens wel aan strenge regels voldoen.”. Wat is het nou?

De site legt niet uit wat ze ‘veilig’ noemen, ik denk dat we hier een definitieprobleem hebben, waar ik ook met de makers van de site niet uit ga komen. Mijn definitie van veilig aankopen is simpel: “je geeft geld en krijgt je munten”.

Er zijn zeker een hoop louche mensen en partijen die je proberen op te lichten: je geeft geld en krijgt geen munten.

Bitcoin aankopen kan zeker veilig. Vorige week was ik op het 10-jaar-feestje van Nederlandse bitcoinpartij Bitonic, de partij waar ik de meeste van mijn bitcoin heb gekocht. Ik heb in die 10 jaar nog nooit gehad dat ik geld overmaakte en mijn bitcoin niet kreeg…

Ook zonder centrale exchange kan het veilig: ik heb de afgelopen weken genoeg getypt over decentrale alternatieven. En gewoon bitcoin van iemand kopen voor contant geld kan ook nog!

Risicovrij? Niks is volgens mij risicovrij, ook euro-, aandelen- en andere aankopen. Maar de manier waarop het op de site staat laat denken dat er géén partijen zijn waar je veilig bitcoin kan kopen.

Ik heb het gevoel dat het ministerie dit punt vooral wil maken omdat ze meer regels willen. Jammer.

Nabranders en conclusie

Nog wat laatste korte punten:

  • Er wordt gedaan alsof alleen informatie die door de overheid is gecheckt betrouwbaar is, zie laatste zin bij betrouwbare informatie.
  • De focus op traden is jammer. Het blijft gaan over de snelle winsten en influencers, in plaats van het beleggen. Geen moment wordt uitgelegd dat bitcoin beter geld kan zijn, voor de lange termijn. Niet dat ik het verwacht hoor…
  • “Cryptogeld is een ingewikkeld product”. Ik denk dat de site/overheid ons onderschat. Tuurlijk, het is even leren en wennen, maar ik ben van mening dat bitcoin (en de monetaire eigenschappen) makkelijker uit te leggen zijn dan euro’s…

Conclusie: ik heb een hoop op te merken op de site. Niet alles is helemaal kloppend of volledig. Toch staan er een hoop adviezen in die ik ook volledig onderschrijf: (1) snap wat je koopt, (2) er is extreem veel troep, (3) laat je niet gekmaken en meer.

Voornaamste bittere nasmaak is dat er geen onderscheid gemaakt is tussen bitcoin (als open, permissieloos decentraal geld zonder eigenaar) en de rest. Alles is op de berg “crypto” beland en dat is jammer.

Ander nieuws: BTCMap

Waar kan ik mijn bitcoin uitgeven? Het is een vraag die niet altijd makkelijk te beantwoorden is. Er zijn meerdere sites die een deel van het antwoord hebben.

De grootste site die ik tot nu toe kende was van een Nederlander: spending-bitcoin.com.

Die krijgt nu concurrentie van btcmap.org. Voorlopig alleen als android-app, maar hij werkt goed. Het team werkt samen op discord om deze kaart op te bouwen.

Ze zetten daarvoor niet een eigen database/systeem/blockchain op. Ze gebruiken de standaard openstreetmap-database. Daar voegen ze tags aan toe: currency:XBT=yes bijvoorbeeld.

De app filtert dan de openstreetmap-database en pakt alleen die tags eruit! Open, en vrij voor iedereen om aan te passen!